Σάββατο 18 Νοεμβρίου 2017 - 01:19:06

  

A A A
  • (Πηγές: The Economist, Le Monde)

Οι υπουργοί Αμύνης του ΝΑΤΟ ετοιμάζονται να σπάσουν σήμερα ένα ταμπού. Το 1997, η Συμμαχία υποσχέθηκε στη Ρωσία να μην εγκαταστήσει «ουσιαστικές» δυνάμεις στις νέες χώρες-μέλη, που αποτελούσαν παλιότερα μέρος της ευρωπαϊκής αυτοκρατορίας του Κρεμλίνου. Όπως επισημαίνουν όμως δυτικοί αξιωματούχοι, η δέσμευση αυτή βασιζόταν στην υπόθεση ότι οι σχέσεις θα ήταν φιλικές. Και η συμπεριφορά της Ρωσίας στην Ουκρανία, μαζί με τις απειλητικές κινήσεις της στη Βαλτική, άλλαξαν τα δεδομένα.

Τώρα, το ΝΑΤΟ εξετάζει σχέδια να εγκατασταθούν άρματα μάχης και άλλος βαρύς οπλισμός στη Βαλτική και άλλες περιοχές, καθώς και να δημιουργηθεί μια νέα δύναμη ταχείας αντίδρασης. Η δύναμη αυτή, με το όνομα «Spearhead», θα αποτελείται από 5.000 άνδρες, θα μπορεί να κινητοποιείται μέσα σε δύο ως επτά ημέρες και θα μπορούσε να συγκροτηθεί ακόμη και το 2016 από επτά χώρες, σε πρώτη φάση με ισπανική διοίκηση. Η «δεξαμενή» της θα είναι η υπάρχουσα δύναμη αντίδρασης του ΝΑΤΟ, που δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ, και απαρτίζεται από 13.000 ως 30.000 άνδρες.

Καμιά από τις πρωτοβουλίες αυτές δεν θα μπορούσε να σταματήσει μια ολομέτωπη ρωσική επίθεση. Και οι δύο όμως θα βοηθούσαν αν το Κρεμλίνο ξεκινούσε άλλον έναν «υβριδικό πόλεμο» σε μια χώρα σαν τη Λετονία. Οι πρωτοβουλίες αυτές επιβεβαιώνουν επίσης τη δέσμευση της Συμμαχίας να υπερασπιστεί τα μέλη της.

Ο Πούτιν, που διαμαρτύρεται συχνά για τη διπρόσωπη πολιτική του ΝΑΤΟ, είναι βέβαιο ότι θα αντιδράσει. Όπως επισημαίνει όμως ο Economist, δεν μπορεί να κατηγορήσει παρά μόνο τον εαυτό του. Δύο πράγματα ανησυχούν τις χώρες του ΝΑΤΟ από τότε που η Μόσχα προσάρτησε την Κριμαία.

«Η στρατιωτική παρουσία κατά μήκος των συνόρων της Συμμαχίας έχει αυξηθεί και η κατάσταση δεν πρέπει να ξεφύγει από τον έλεγχο», δήλωσε ο γενικός γραμματέας Γενς Στόλτενμπεργκ την παραμονή της συνόδου. Επιπλέον, ανακοινώνοντας κάθε τόσο ότι εκσυγχρονίζει τα πυρηνικά του όπλα και είναι έτοιμος να τα χρησιμοποιήσει, ο ρώσος πρόεδρος στέλνει ένα «αποσταθεροποιητικό», «αδικαιολόγητο», ακόμη και «επικίνδυνο» μήνυμα. Ο Στόλτενμπεργκ δεν θεωρεί ότι η Συμμαχία βρίσκεται σε μια κατάσταση Ψυχρού Πολέμου με τη Ρωσία, αλλά ούτε και σε μια σχέση στρατηγικής συνεργασίας. «Είμαστε σε κάτι ενδιάμεσο», σημειώνει.

Όπως γράφουν πάντως οι Nathalie Guibert και ο Jean-Pierre Stroobants στη σημερινή Μοντ, μόνο τον μήνα αυτό το ΝΑΤΟ προχώρησε σε προσομοίωση τεσσάρων ενόπλων σεναρίων στις βαλτικές χώρες, την Πολωνία, τη Ρουμανία και τη Μεσόγειο. Αμερικανικά άρματα μάχης Leopard και γαλλικά Leclerc εγκαταστάθηκαν για τον σκοπό αυτό στην Ανατολή.

Οι Σύμμαχοι ετοιμάζουν την εγκατάσταση έξι κέντρων διοίκησης και ελέγχου, από την Εσθονία μέχρι τη Βουλγαρία, και τη δημιουργία ενός γενικού αρχηγείου «υψηλού επιπέδου» στην Πολωνία. Ορισμένες χώρες του ΝΑΤΟ, όπως η Γαλλία, επιδιώκουν να περιορίσουν τις απαιτήσεις των ανατολικών χωρών, που ζητούν μια μόνιμη και πιο μαζική παρουσία του ΝΑΤΟ στο έδαφός τους. Αυτό δεν εμπόδισε τον ρώσο πρόεδρο να μιλήσει για την επιθετικότερη κίνηση του Πενταγώνου μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

Ο Πούτιν έχει κάθε συμφέρον να διατηρεί την ένταση, επισημαίνει η Μοντ. Όπως εξηγεί όμως ο Στίβεν Πάιφερ από το ινστιτούτο Brookings, η ανακοίνωση της 16ης Ιουνίου ότι ο ρωσικός στρατός θα αποκτήσει 40 νέους διηπειρωτικούς πυραύλους δεν είναι κάτι καινούργιο. Το 2012, το Κρεμλίνο ενέκρινε ένα σχέδιο εκσυγχρονισμού του ρωσικού οπλοστασίου με την κατασκευή 400 διηπειρωτικών πυραύλων μέχρι το 2020. Μια προηγούμενη ανακοίνωση, μάλιστα, μιλούσε για 50 πυραύλους μόνο το 2015.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν κανένα λόγο να ανησυχούν, η Ρωσία παραμένει στα όρια της συμφωνίας New Start του 2010 για τη μείωση των στρατηγικών όπλων», επισημαίνει ο Πάιφερ. Οι πολεμοχαρείς τόνοι του Πούτιν εμπεριέχουν όμως έναν κίνδυνο. Όπως λέει ένας γάλλος ειδικός, η ρητορική αυτή αφήνει ανοιχτή την πιθανή επιθετική χρήση πυρηνικών όπλων σε μια περιφερειακή κρίση.

  • ΑΠΕ