Κυριακή 19 Νοεμβρίου 2017 - 01:27:41

  

BANNER 1200X80
A A A

“Ακτινογραφία” του τύμβου Καστά διαθέτει εδώ και δέκα χρόνια το Υπουργείο Πολιτισμού καθώς το Πανεπιστήμιο Πατρών είχε περιγράψει με ακρίβεια τα σημερινά ευρήματα.

Το υπουργείο Πολιτισμού γνώριζε εδώ και πολύ καιρό την ύπαρξη ενός σημαντικού τύμβου. Γνώριζε δηλαδή με ακρίβεια τη θέση του, το μέγεθός του αλλά, κυρίως την ύπαρξη μεγάλων ανθρώπινων τεχνητών κατασκευών στο εσωτερικό του, που υποδήλωναν πιθανούς τάφους ιδιαίτερης σημασίας.

Πιο συγκεκριμένα, το υπουργείο Πολιτισμού ανέθεσε σε ανύποπτο χρόνο την διεξαγωγή έρευνας για τον τύμβο Καστά, στο Πανεπιστήμιο Πατρών (στο Τμήμα Γεωλογίας τομέας εφαρμοσμένης Γεωλογίας και Γεωφυσικής, εργαστήριο Γεωφυσικής). Η έρευνα διενεργήθηκε τότε (το 2004) υπό την εποπτεία του καθηγητή κ. Σταύρου Παπαμαρινόπουλου και στη συνέχεια... ξεχάστηκε!

Η γεωφυσική τομογραφία, και ιδιαίτερα η σεισμική, είναι μια μέθοδος την οποία χρησιμοποιούν οι αρχαιολόγοι και προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες κατά τη διερεύνηση και επίλυση αρχαιολογικών και γεωτεχνικών προβλημάτων.

Στην περίπτωση του τύμβου Καστά η σεισμική τομογραφία θεωρήθηκε ως η μέθοδος που ήταν δυνατόν να προσφέρει πλήρη κάλυψη του εσωτερικού του πιθανού τύμβου και καλύτερη απεικόνιση τυχόν ανθρωπογενών δομών (δηλαδή τάφων) στο εσωτερικό του.

Όσον αφορά τη μεθοδολογία της έρευνας, έγινε ανίχνευση ταφικών δομών και της λιθολογικής δομής στο εσωτερικό του τεχνητού λόφου, εξ ολοκλήρου από την επιφάνεια του εδάφους και συγκεκριμένα από τη βάση του λόφου.

Χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της σεισμικής τοπογραφικής απεικόνισης στην ανίχνευση αρχαιολογικών αντικειμένων στο υπέδαφος ή σε περιβάλλον τεχνητών λόφων (τύμβων - ταφικών μνημείων) και με αυτό τον τρόπο δεν υπέστη ζημιές το μνημείο τόσο σε αναγνωριστικό επίπεδο όσο και κατά τη διάρκεια της ανασκαφής.

Η μελέτη αναζήτησε τάφους και τοίχους πάχους 0.5-1.0 m, με κανονική ανάπτυξη και γεωμετρία, σε καλή κατάσταση διατήρησης της αρχικής τους δομής, με έδραση ή και ενσωμάτωση σε σκληρό αργιλικό υλικό και κενούς χώρους με λίθινη επένδυση. Χρησιμοποιήθηκαν πομποί και δέκτες στην επιφάνεια του εδάφους. Αυτοί (πομποί – δέκτες) τοποθετήθηκαν σε διάταξη που κάλυπτε όλη την έκταση στο εσωτερικό του λόφου, δηλαδή περιφεριακά της βάσης του τύμβου.

Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό και στα συμπεράσματα της έρευνας αναφέρεται:

 

 

“Ο λόφος θεωρείται τεχνητός και εκτιμάται ότι πρόκειται για τύμβο. Έχει κωνικό σχήμα με ύψος περίπου 21 m, διάμετρο 160 m και περίμετρο περίπου 360 m. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα ανασκαφικών εργασιών και από μακροσκοπική παρατήρηση προκύπτει ότι δομείται από εναλλασσόμενα στρώματα άμμου, ερυθροχωμάτων και, αραιά, χαλίκων. Από ευρήματα στην άμεση γειτονία αλλά και στην κορυφή του λόφου, θεωρήθηκε ότι θα ήταν δυνατό να περιέχει σημαντικές ταφικές δομές (Λαζαρίδης, 1993). Το υπάρχον ύψος του λόφου σήμερα είναι λιγότερο από 21 m στα πιο πολλά σημεία του λόγω παρεμβάσεων. Η διερεύνηση του τεχνητού λόφου με στόχο τον εντοπισμό αρχαιοτήτων στο εσωτερικό του έγινε σε συνεργασία με την ΚΗ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων”

Πιο κάτω, η μελέτη μας πληροφορεί:

«Οι μνημειακοί τύμβοι κατασκευάζονται για να καλύπτουν τάφους, συνήθως σημαντικών προσώπων. Είναι δυνατόν να καλύπτουν έναν ή περισσότερους τάφους ή/και άλλες κατασκευές (τοίχους κ.α.). Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία αλλά και από απ' ευθείας παρατήρηση τύμβων στη Βεργίνα (Ανδρόνικος 1989) και την Αμφίπολη (Βόρεια Ελλάδα), οι τάφοι τοποθετούνται κοντά στη βάση του τύμβου ή λίγο χαμηλότερα και κατά βάση κοντά στην περιφέρειά του, καθώς και στο κέντρο του. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η πρόσβαση στους τάφους γίνεται με διάδρομο, συνήθως κεκλιμένο (ράμπα), ή και σήραγγα, στην περίπτωση που ο τάφος βρίσκεται στο κέντρο του τύμβου. Η οδοί αυτοί πρόσβασης ήταν σε χρήση κατά τη διάρκεια κατασκευής του τάφου και μετά το πέρας γεμίζονταν με εδαφικό υλικό από τον περιβάλλοντα χώρο. Στην περίπτωση που ο τύμβος περικλείει περισσότερες κατασκευές, η τοποθέτησή τους είναι βασικά τυχαία, οι δε ράμπες απουσιάζουν κατά κανόνα»

 

 

Σύμφωνα με την τομογραφία το έδαφος ήταν αμμώδες - αργιλικό υλικό, μέτρια συνεκτικό, ετερογενές, με πιθανή ανάπτυξη ακανόνιστης στρωμάτωσης και με πιθανό υποκείμενο σκληρότερο αργιλο-μαργαϊκό υλικό.

Όμως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι εντοπίστηκαν ανθρώπινες κατασκευές και μάλιστα κατέστη δυνατόν να προσδιορισθούν οι διαστάσεις τους με ακρίβεια !

Συγκεκριμένα ήδη οι αρχαιολόγοι γνώριζαν από το 2004 –συμφώνα με τα συμπεράσματα της έρευνας- για ταφικούς θαλάμους διαστάσεων πλάτους 5,5 μέτρων μήκους 10,3 μέτρων και ύψους 5 μέτρων!

Η ταύτιση με τα τωρινά ευρήματα ύστερα από δέκα χρόνια αναμονής είναι εντυπωσιακή. Όμως ακόμα πιο εντυπωσιακή είναι η ψηφιακή απεικόνιση στην οποία παρατηρούνται μετά τη ράμπα εισόδου και τον τάφο, άλλες τρεις λιθοδομές εντός του τύμβου!

Σε αυτές τις τρεις λιθοδομές εντός του τύμβου, μέχρι στιγμής, ουδείς έχει αναφερθεί...

  • Φωτογραφίες: Οι τρεις λιθοδομές (πέραν του τάφου) που αποκάλυψε πριν δέκα χρόνια η ψηφιακή απεικόνιση και η θέση πομπών και δεκτών περιμετρικά του τύμβου Καστά