Πέμπτη 23 Νοεμβρίου 2017 - 11:24:38

  

BANNER 1200X80
A A A

Την περασμένη εβδομάδα ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι, αιφνιδιάζοντας τους αναλυτές, ανακοίνωσε μέτρα χαλάρωσης νομισματικής πολιτικής ως προάγγελο μέτρων που θα καταλήξουν –άγνωστο πότε- σε ποσοτική χαλάρωση (QE), δηλαδή κοινώς σε «τύπωμα χρήματος».

 

Εν συντομία τα μέτρα αυτά και τα οφέλη τους είναι

--Μείωση του βασικού επιτοκίου της ΕΚΤ από 0,15% σε 0,05%. Αυτό οδηγεί όσους έχουν δάνεια βάση επιτοκίου αναφοράς ΕΚΤ, euribor κτλ σε μειώσεις της μηνιαίας δόσης τους. Ενδεικτικά για δάνειο 25 ετών ύψους 100.000€ το ετήσιο όφελος ανέρχεται σε περίπου 60€

Ωφελημένο είναι και το ελληνικό δημόσιο αφού σημαντικό μέρος του χρέους του εξαρτάται από το ύψος του euribor αλλά και επειδή οι ανακοινώσεις της ΕΚΤ ρίχνουν τις αποδόσεις (spread) των ομολόγων. Τέλος ωφελούνται και οι Τράπεζες αφού ο τόκος που δίνουν για δάνεια συνολικού ύψους 60 δις€ που έχουν πάρει από το ευρωσύστημα μειώνεται. Φυσικά μειώνονται και τα επιτόκια που προσφέρονται για τις καταθέσεις με αντίστοιχο όφελος τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

--Αρνητικά επιτόκια κατάθεσης στην Κεντρική Τράπεζα. Οι τράπεζες της Ζώνης του Ευρώ (ΖτΕ) θα «πληρώνουν» για να εναποθέτουν αποθεματικά στην ΕΚΤ, αφού το επιτόκιο καταθέσεων διαμορφώνεται στο -0,2%. Αυτό αναμένεται να «ωθήσει» τις τράπεζες να χρησιμοποιούν τα αποθεματικά τους είτε για να δανείσουν διατραπεζικά άλλες τράπεζες είτε να αυξήσουν τα επίπεδα δανεισμού προς ιδιωτικό ή δημόσιο τομέα αυξάνοντας έτσι την ρευστότητα. Το άνοιγμα της διατραπεζικής για τις αποκλεισμένες ελληνικές τράπεζες είναι βασικό ζητούμενο μιας και μοναδική πηγή ρευστότητας και δανεισμού για αυτές παραμένει η ΕΚΤ.

--Πρόγραμμα αγορών στοιχείων ενεργητικού από τον Οκτώβριο. Οι λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμα διευκρινιστεί ωστόσοαναμένονται αγορές από την ΕΚΤ ενός ευρέως φάσματος χαρτοφυλακίων από ενυπόθηκους τίτλους (ABS) οι οποίοι θα έχουν ως εγγυήσεις επιχειρηματικά δάνεια του μη χρηματοπιστωτικού ιδιωτικού τομέα αλλά και αγορών καλυμμένων ομολόγων (covered bonds). Πρόχειροι υπολογισμοί ανεβάζουν τα προς επιλογήν στοιχεία ενεργητικού σε 700 δις €

Η Κεντρική Τράπεζα υπολογίζει με την αγορά των παραπάνω αλλά και με τα μακροχρόνια φθηνά δάνεια προς τις Τράπεζες που έχουν ήδη ανακοινωθεί (TLTRO) ύψους 800 δις €, να παράσχει και φθηνή ρευστότητα βελτιώνοντας τις συνθήκες χρηματοδότησης ειδικά στην ευρωπαϊκή περιφέρεια που αποτελεί βασικό πρόβλημα.

--Φθηνότερες Εξαγωγές. Οι ενέργειες της ΕΚΤ έχουν ήδη θετική επίδραση για τις εξαγωγές, διότι η ισοτιμία με το δολάριο έχει πέσει κάτω από το ψυχολογικό όριο των 1,3$ προς 1€ βελτιώνοντας την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών προϊόντων και υπηρεσιών. Φυσικά η ελκυστική τιμή είναι σημαντική, ωστόσο δεν είναι πανάκεια μιας και σημασία πλην της τιμής έχει και η ποιότητα των προσφερόμενων αγαθών.

 

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι πολλοί αναλυτές περίμεναν πιο δραστικά μέτρα από τον Μάριο Ντράγκι. Με τον κίνδυνο του αποπληθωρισμού να ελλοχεύει, επικριτές των κινήσεων Ντράγκι αναφέρουν ότι αντί ενός μεγάλου προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης αγοράς ομολόγων ύψους μεγαλύτερου του 1 τρις € στα πρότυπα της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed), η ΕΚΤ ανακοίνωσε ασπιρίνες με μικρή μακροοικονομική επίπτωση. Για παράδειγμα o οίκος αξιολογήσεων Nomura υπολόγισε ότι οι πραγματικές αγορές τίτλων ABS, καλυμμένων ομολόγων και στεγαστικών δανείων θα ανέλθουν κοντά στα 450 δις € για 3 χρόνια, 12,5 δις€ τον μήνα. Ενδεικτικά το αντίστοιχο πρόγραμμα της FED έριχνε, την περίοδο της κρίσης, περίπου 100 δις $ τον μήνα στην αγορά.

Όπως και να έχει τα μέτρα της ΕΚΤ θα χρειαστούν πολλούς μήνες για να κριθούν, δεν είναι αμελητέα αλλά ούτε και καθοριστικά. Σίγουρα δεν έχουν προηγούμενο για τα δεδομένα της ΖτΕ οπότε θα πρέπει να περιμένουμε, τουλάχιστον 9-12 μήνες κατά την γνώμη μου, προτού φανούν σημαντικά αποτελέσματα.